نظر کلی
کتابی مختصر و مفید دربارهی کلیات جهانبینی تشیع از دیدگاه امام رضا (ع) در مسئلهی اقتصاد؛ دستکم یکبار خواندنش را توصیه میکنم.
یک نقد
در بعضی جاها حس کردم نویسنده برای نقد لیبرالیسم به نفی هر نوع مالکیت (در جهت کمونیسم و سوسیالیسم) نزدیک میشود. مالکیت اقتصادی بر یک چیز مسئلهای مشروع و معقول است؛ آنچه نقد میشود، داشتن و انباشتن به هر قیمت است که عملی غیرانسانی است. به نظرم نقد باید همینجا بماند و به نفی مالکیت نرسد. (این نظر من است.)
فیشها
- مالکیت سرچشمهی فساد است؛ مالک حقیقی انسانها و اموال، خداست و بسیاری از بیعدالتیها از اشتباه در مالکدانستن انسان میآید. آنچه دست ماست عاریت است.
- «آن کس که برای حفظ مال خویش کشته شود، شهید است.» (عیون اخبار الرضا، ۱۲۴/۲)
- هدف اصلی در اسلام توزیع سالم کالا، رفع نیاز مردم و رعایت مصالح عمومی است.
- «آدمی اگر خوراک یک سال را ذخیره کند، خود را سبکبار و آسوده حس میکند؛ و چنین بودند امام باقر و امام صادق، هنگامی که امکانی به هم میرسید، باغی نمیخریدند مگر پس از اینکه به مقدار خوراک خود کنار میگذاشتند.» (الحیاة، ۱۱۳/۶) برداشت من: اولویت سرمایهگذاری با مایحتاج غذایی است، بعد ملک و ثروت.
- در فصل آخر (کرامت انسان و حقوق او)، روایت یاسر دربارهی روز شهادت امام رضا (ع): امام پس از نماز ظهر، با وجود شدت مسمومیت، پرسید خانواده و خدمتگزاران غذا خوردهاند؟ و دستور داد سفره بیاورند و همه را بر سفره فراخواند و یکیک را مهر ورزید؛ و وقتی همه غذا خوردند، بیهوش افتاد. (عیون اخبار الرضا ۲۴۱/۲)
کتاب بعدی
کتاب بعدیام «دین و سیاست از منظر امام رضا (ع)» بود.
مرتبط: ختم صحیفهی سجادیه در ۵۴ شب و حدیث امام علی دربارهی تعلیم خود در متنهای دینی.