هدف و معنا؛ دو چیز که یکی نیستند

تفاوت از کجا آغاز می‌شود؟

در گفت‌وگوهای روزمره «هدف» و «معنای زندگی» را به‌جای یکدیگر به کار می‌بریم، ولی این دو در عمل کارکرد متفاوتی دارند و دانستن این تفاوت به نظرم در تصمیم‌گیری کمک می‌کند.

هدف

هدف یک نقطه‌ی مشخص است، یک نشانه‌ی مسیر (Milestone) که برای خودمان تعیین می‌کنیم: قبولی در یک دانشگاه، رسیدن به یک مهارت، گرفتن یک معدل. ویژگی اصلی هدف این است که با رسیدن به آن تمام می‌شود. فردای روزی که در دانشگاه پذیرفته می‌شویم، آن هدف دیگر وجود ندارد و باید هدف تازه‌ای تعریف کنیم.

معنا

معنای زندگی چارچوبی است که برای کل زندگی می‌گذاریم و معمولاً هیچ‌گاه به‌طور کامل به آن نمی‌رسیم و برای همین از بین نمی‌رود. نمونه‌ها:

• می‌خواهم برای بخشی از جامعه آدم مفیدی باشم؛
• می‌خواهم مرز دانش را در یک رشته جلو ببرم؛
• در اندیشه‌ی دینی: می‌خواهم سرباز امام زمان (عج) باشم، یا آنچه در زیارت جامعه‌ی کبیره آمده و از خدا می‌خواهیم، مانند اینکه از کسانی باشیم که در حکومت آن حضرت به حکمرانی و توانمندی می‌رسند.

رابطه‌ی این دو

به نظرم هدف‌ها پله‌هایی‌اند که در جهتِ معنا قرار می‌گیرند. اگر فقط هدف داشته باشیم، پس از رسیدن به هر کدام با خلأ روبه‌رو می‌شویم؛ و اگر فقط معنا داشته باشیم و هدف نه، جهتِ کلی داریم ولی گام مشخصی برای برداشتن نداریم.

مرتبط: درماندگی آموخته‌شده و پارادایم؛ قفسی که وجود ندارد.

معنای_زندگیهدفیادگرفته