علیّ حکیم؛ نام و صفت در آیه‌ی زخرف

نقل به مضمون، از یک سخنرانی

در یک سخنرانی شرح زیارت جامعه‌ی کبیره (حاج‌آقای مهدوی) شنیدم؛ نقل به مضمون می‌کنم و دقتش را تأیید نمی‌کنم.

آیه‌ی ۴ سوره‌ی زخرف: «وَإِنَّهُ فِی أُمِّ الْکِتَابِ لَدَیْنَا لَعَلِیٌّ حَکِیمٌ.»

از نظر دستور زبان، بسیاری از مفسران «علیّ» را صفت می‌گیرند (بلندمرتبه) و «إنه» را ضمیر قرآن. ولی سخنران نکته‌ی جالبی گفت: گاهی صفتی که خدا برای خودش یا چیزی معرفی می‌کند، اسمِ مصداق آن صفت را هم به ذهن می‌آورد. مثل اینکه گفته می‌شود حضرت عباس (ع) به کلمه‌ی «برادر» معنا بخشید و اگر کسی بخواهد واژه‌ی «برادر» را تعریف کند، ذهن به توصیف او می‌رود. به همین ترتیب نام «علی» خودش نمایانگر صفتی است که آیه می‌گوید.

به نظرم نکته‌ی قشنگی است ولی تفسیر ادبی و عرفانی است، نه یافته‌ی زبان‌شناختی؛ مفسران بیشتر آن را صفت می‌دانند.

تفسیرزخرف