خلاصه از منابع خبری، نه پژوهش تاریخی
در نوشته‌ی قدیمی‌ام نوشته بودم این بخش خلاصه‌ای از سایت ایلنا و چند سایت منتقد حاکمیت است و بیشترش را در آن زمان بررسی کرده‌ام. در این بازنویسی فقط ادعاهای کلی و مسیرهای شناخته‌شده را آورده‌ام و جزئیات دقیق و بحث‌برانگیز (مثل علت مرگ یک نفر) را حذف کرده‌ام. برای هر ادعای تاریخی باید منبع معتبر را نگاه کرد.
نقل از یادداشت‌های موسوی خوئینی‌ها
به نقل از یادداشت‌های ایشان، وقتی وارد سفارت شد، با دفتر امام تماس گرفت و گفت اگر این کار را نادرست می‌دانند، همین الان بگویند تا دانشجویان بیرون بروند. حاج احمد آقا پس از پرسش، پیام امام را رساند: «بگویید خوب جایی را گرفتید، محکم نگه دارید.»
به نقل همین منابع، تسخیر سفارت ابتدا به‌دست نیروهای چپ‌گرا انجام شد که حمایت امام را نداشت و مدتی بعد دانشجویان اسلامی (بعدها «دانشجویان پیرو خط امام») همین کار را انجام دادند.
قولی که ماندگار نبود
به نقل از منابع، «بچه‌های لانه» قول دادند وارد دولت نشوند و حزب نسازند و از این رخداد بهره‌ی سیاسی نبرند؛ ولی این قول دیری نپایید: در مجلس دوم از دل آن‌ها «دفتر تحکیم وحدت» پدید آمد و در مجلس سوم در برابر جامعه‌ی روحانیت لیست دادند.
مسیرهایی که رفتند
بیشتر آن‌ها به سه مسیر رفتند: وزارت خارجه و رایزنی بین‌المللی، نهادهای اطلاعاتی-امنیتی و سپاه، و جهاد و هیئت‌های هفت‌نفره. چند نمونه از همین منابع:
- ابراهیم اصغرزاده: سخنگوی دانشجویان؛ فرمانده سپاه قزوین، نماینده مجلس، عضو شورای شهر؛ در سال‌های اخیر تحلیلگر سیاسی.
- معصومه ابتکار: مترجم دانشجویان؛ بعدها رئیس سازمان حفاظت محیط زیست و معاون رئیس‌جمهور.
- عباس عبدی، محسن میردامادی، محمد نعیمی‌پور، محسن امین‌زاده: از چهره‌های اصلاح‌طلب؛ برخی پس از ۱۳۸۸ زندانی شدند.
- عزت‌الله ضرغامی: سپاه، ارشاد، و ریاست صداوسیما.
- محمدعلی (عزیز) جعفری: فرمانده کل سپاه پاسداران از ۱۳۸۶.
- علی‌رضا افشار، حسین دهقان، رضا سیف‌اللهی و دیگران: مسئولیت‌های ارشد نظامی و بنیاد شهید.
- گروهی هم به مسیر دانشگاه برگشتند و تدریس را بر فعالیت سیاسی ترجیح دادند، و چند تن از آن‌ها در جنگ شهید شدند (مثلاً محسن وزوایی در عملیات بیت‌المقدس).
برداشت من
نکته‌ی جالب این است که یک رخداد واحد، چقدر مسیرهای متفاوت سیاسی را از یک گروه ریشه‌دار بیرون می‌آورد، از اصلاح‌طلب زندانی تا فرمانده کل سپاه. نمی‌خواهم از این نتیجه‌ی ارزشی بگیرم؛ فقط می‌خواهم یادم بماند تجربه‌ی مشترک لزوماً تفسیر مشترک نمی‌سازد.
مرتبط: مسئولیت تسخیر سفارت؛ دو روایت.